قرارداد فيوچر Perpetual چيست؟


قرارداد فیوچر Perpetual یا Perpetual Futures گونه‌ای از قراردادهای فیوچر بوده که صرافی بایننس برای معاملات فیوچر خود از این روش استفاده می‌کند. در این نوشته این مدل از قراردادها را معرفی خواهیم کرد. اما پیش از پرداختن به این قراردادها باید با قراردادهای فیوچر یا آتی آشنا باشیم.

قرارداد فیوچر یا قرارداد آتی چیست؟

قرارداد آتی یا فیوچر قراردادی ‌است که مطابق آن یک کالا یا ارز یا هرگونه دارایی، در قیمتی مشخص و در زمانی مشخص دادو‌ستد خواهد شد. قیمت و زمان معامله، در هنگام عقد قرارداد تعیین خواهد شد. بدیهی است که تاریخ این معامله در آینده خواهد بود و به همین دلیل به این‌گونه معاملات، معاملات آتی و به قرارداد آن قرارداد آتی یا فیوچر می‌گویند.

نقطه مقابل معاملات فیوچر، معاملات اسپات می‌باشد. در معاملات اسپات، در زمان معامله، دارایی مورد معامله بین خریدار و فروشنده مبادله شده و مبلغ آن در همان زمان پرداخت می‌شود. اما در معاملات فیوچر ، دارایی مورد معامله در زمان تعیین شده (یک روز بعد تا چندین سال بعد) مبادله خواهد شد.

از دیگر ویژگی‌های بازار فیوچر این است که در این بازار معامله‌گران نمی‌توانند به طور مستقیم کالا یا ارزدیجیتالی را خریداری کرده یا به فروش برسانند (بر خلاف بازار اسپات). در عوض تریدرها ، قراردادی که نماینده آن دارایی‌است را مورد معامله قرار می‌دهند و دارایی موردنظر در تاریخ سررسید قرارداد فیوچر  مبادله می‌شود.

به عنوان مثال، فرض کنید می‌خواهیم گندم را به صورت فیوچر مورد معامله قرار دهیم. در بازار فیوچر سنتی، این قرارداد برای تحویل در زمان مشخصی منعقد می‌شود. به این‌صورت که برای مثال در سه ماه آینده مقدار یک تن گندم در قیمتی مشخص و به صورت فیزیکی معامله شود. طی این قرارداد باید یک تن گندم ذخیره شود تا در سه ماه آینده مورد مبادله قرارگیرد. با این حال، در حال حاضر و در بسیاری از بازارهایی که معاملات فیوچرز را پشتیبانی می‌کنند، در زمان سررسید قرارداد، تسویه حساب به صورت نقدی انجام می‌شود و دیگر به صورت فیزیکی کالایی مورد مبادله قرار نمی‌گیرد.

قیمت یک قرارداد فیوچر برای یک کالای خاص مثلا گندم، بسته به اینکه تاریخ سررسید آن قرارداد چه زمانی باشد، متفاوت است. مثلا قیمت قرارداد فیوچر گندم 3 ماهه با قرارداد فیوچر گندم 3 ساله، متفاوت خواهد بود.

فیوچر Perpetual بایننس چیست

دلیل وجود قراردادهای فیوچر چیست؟

  • پوشش ریسک و مدیریت ریسک : این مورد علت اصلی وجود معاملات فیوچر می‌باشد.
  • پوزیشن فروش یا Short : با استفاده از این نوع قراردادها می‌توان از ریزش قیمت یک دارایی نیز سود برد. هرچند صاحب آن کالا نباشید.
  • لوریج: با استفاده از این نوع معاملات تریدرها می‌توانند پوزیشن‌هایی بالاتر از مقدار حساب خود بازکنند. برای مثال در معاملات فیوچر صرافی بایننس می‌توان معاملاتی با لوریج 125 انجام داد.

قراردادهای فیوچر Perpetual چیست؟

قراردادهای فیوچر perpetual نوع خاصی از قراردادهای فیوچر می‌باشد که در این نوع قراردادها تاریخ سررسید وجود ندارد. در واقع این نوع قراردادها، بدون سررسید می‌باشد. از طریق این معاملات، تریدرها می‌توانند معاملات فیوچر خود را تا مدت زمان طولانی نگهداری کنند. از طرف دیگر، این در این نوع معاملات، قیمت قرارداد فیوچر با قیمت دارایی مورد معامله یکسان می‌باشد (بر خلاف معاملات فیوچر سنتی که همواره بین معاملات فیوچر و دارایی اصلی، تفاوت قیمت وجود دارد). برای همگرا کردن قیمت معاملات فیوچر perpetual با قیمت دارایی اصلی، از میانگین قیمت در چند صرافی معتبر استفاده می‌شود.

بر خلاف معاملات فیوچر سنتی، در معاملات فیوچر perpetual قیمت‌ها باهم یکسان بوده و یا بسیار به هم نزدیک می‌باشند. به طور خلاصه، تفاوت اصلی مابین معاملات فیوچر سنتی و معاملات فیوچر Perpetual در تاریخ سررسید این قراردادها می‌باشد. که در معاملات فیوچر Perpetual چیزی به اسم تاریخ سررسید یا تاریخ انقضا وجود ندارد.

مارجین اولیه چیست؟

زمانی که بخواهیم یک قرارداد فیوچر Perpetual باز کنیم، با مفهومی به نام ماریجم اولیه روبه‌رو می‌شویم. مارجین اولیه مورد نیاز، حداقلی مبلغی‌است که برای باز کردن یک پوزیشن لوریج دار نیاز خواهد بود. برای مثال در صورتی که یک تریدر بخواهد یک پوزیشن با لوریج 10 برای خرید 1000 بیت کوین باز کند، مارجین حداقل، 100 بیت کوین می‌باشد. به عبارت دیگر، این تریدر بایستی حداقل 100 بیت کوین در حساب خود داشته باشد تا بتواند این پوزیشن را در بازار فیوچر باز کند. در واقع می‌توان گفت که مارجین اولیه، به نوعی وثیقه‌ای برای معامله می‌باشد.

Maintenance margin یا وجه تضمین چیست؟

وجه تضمین در معاملات فیوچر Perpetual ، حداقل مبلغ از مارجین اولیه است که باید در حساب Hold شود که پوزیشن بسته نشود ( لیکوئید شدن). در صورتی که موجودی حساب شما از مقدار وجه تضمین کمتر شود، پوزیشن معاملاتی شما بسته خواهد شد و اصطلاحا حساب شما لیکوئید خواهد شد.

به عبارت ساده‌تر، مارجین اولیه، حداقل سپرده‌ای است که در زمان باز کردن یک پوزیشن باید در حساب تریدر موجود باشد (مانند اینکه شما برای اینکه در یک بانک حسابی باز کنید، حتما باید حداقل مبلغی برای افتتاح حساب داشته باشید). اما وجه تضمین حداقل مبلغی‌است که برای باز ماندن پوزیشن باید در حساب تریدر باقی بماند و در صورتی که حساب تریدر از این مبلغ کمتر شود، حساب شما لیکوئید خواهد شد.

لیکوئید شدن چیست؟

اگر میزان حساب تریدر کمتر از مقدار وجه تضمین شود، تریدر دو انتخاب دارد. یا باید حساب خود را دوباره شارژ کرده تا حساب او از مقدار وجه تضمین بالاتر رود، یا در غیر اینصورت پوزیشن تریدر بسته شده و حساب او صفر خواهد شد. به صفر شدن حساب فیوچر تریدر، لیکوئید شدن می‌گویند. اما در معاملات فیوچر Perpetual بایننس محاسبه قیمت لیکوئید شدن به روش دیگری محاسبه می‌شود. در بایننس هرچه پوزیشن سایز بالاتر باشد، مارجین اولیه نیز بالاتر خواهد بود.

مکانیزم لیکوئید شدن در قراردادهای فیوچر Perpetual  باتوجه به اینکه در چه بازاری است و چه ارز دیجیتالی است، متقاوت خواهد بود. نکته‌ای که باید توجه این است که در صرافی بایننس و در قراردادهای فیوچر Perpetual در صورتی که حساب معاملاتی تریدر لیکوئید شود، تریدر بایستی کارمزد اضافی پرداخت کند. برای جلوگیری از این اتفاق، پیش از آنکه پوزیشن به قیمت لیکوئید شدن برسد، حساب معاملاتی را شارژ کرده و یا پوزیشن را ببندید.

Funding Rate چیست؟

فاندینگ‌ریت ابزاری برای همگرا کردن قیمت بازار با قیمت قرارداد فیوچر Perpetual می‌باشد. این مبلغ توسط بایننس محاسبه شده و بین خریداران و فروشندگان در بازار فیوچر ردوبدل خواهد شد. زمانی که فاندینگ‌ریت، عددی بالاتر از صفر باشد (مثبت باشد) تریدرهایی که در پوزیشن Long هستند آن مبلغ را به تریدرهایی که در پوزیشن Short هستند، پرداخت خواهند کرد. برعکس، اگر مقدار آن زیر صفر باشد (منفی باشد)تریدرهایی که در پوزیش Short هستند آن مبلغ را به تریدرهایی که در پوزیشن Long هستند، پرداخت خواهند کرد.

برای محاسبه فاندیگ‌ریت از دو مولفه استفاده می‌شود: نرخ بهره و وجه تضمین. در بازار فیوچر Perpetual صرافی بایننس، نرخ بهره همواره ثابت بوده و برابر 0.03 % می‌باشد. اما وجه تضمین ثابت نبوده و مقدار آن برابر تفاوت قیمت بین بازار فیوچر با بازار اسپات می‌باشد. صرافی بایننس در ازای انتقال فاندینگ‌ریت بین تریدرها، کارمزدی را دریافت نمی‌کند.

با این حساب در یک قرارداد فیوچر Perpetual زمانی که قیمت یک قرارداد (مثلا بیت کوین) بالاتر از قیمت آن در بازار اسپات باشد، افرادی که پوزیشن Long باز کرده‌اند، بایستی این تفاوت قیمت را به افرادی که پوزیشن Short باز کرده‌اند، بپردازند و برعکس.

Mark Price چیست؟

قیمت یک قرارداد فیوچر، همواره با قیمت دارایی اصلی تفاوت دارد. زیرا این دو در دو بازار متفاوت معامله می‌شوند. Mark Price تخمینی ارزش واقعی یک قرارداد در بازار فیوچر Perpetual می‌باشد. در بازار فیوچر سعی می‌شود با این ابزار، قیمت قراردادها به قیمت واقعی دارایی آن قرارداد در بازار اسپات نزدیک شود. هنگامی که در بازار نوسانات شدید قیمتی وجود دارد، این ابزار از لیکوئید شدن کاربران جلوگیری می‌کند. زیرا این قیمت میانگینی از قیمت آن دارایی در چندی صرافی معتبر می‌باشد. از این جهت اگر در یک صرافی، بنا به هر دلیلی نوسانات شدید مقطعی رخ دهد، کاربرانی که در آن زمان قرارداد فیوچر باز کرده‌اند، از این نوسانات شدید قیمتی در امان خواهند ماند.

PnL چیست؟

در یک قرارداد Perpetual در بازار فیوچر مفهومی به نام PnL وجود دارد که مخفف Profit and Loss می‌باشد که نشان دهنده سود و زیان در یک معامله می‌باشد. این سود و زیان در قراردادهای Perpetual در بازار فیوچر، به دو دسته “محقق شده” و “غیرواقعی” تقسیم می‌شوند. زمانی که یک تریدر قرارداد فیوچر باز می‌کند، بسته به تغییرات قیمت بازار، مقدار سود یا زیان این معامله غیرواقعی بوده و با تغییرات قیمت، تغییر خواهد کرد. اما به محض اینکه تریدر اقدام به بستن قرارداد Perpetual خود کند، سود و زیان او تبدیل به سود و زیان محقق شده می‌شود. تفاوت دیگری که بین این دو سود و زیان وجود دارد این است که، برای محاسبه سود و زیان غیرواقعی، از Mark Price استفاده می‌شود اما برای محاسبه سود و زیان محقق یافته، قیمت خود قرارداد اهمیت دارد. به همین دلیل ممکن است بین PnL غیرواقعی و PnL محقق یافته، تفاوت جزئی وجود داشته باشد.

Insurance Fund چیست؟

این ابزاری در معاملات فیوچر Perpetual می‌باشد که پرداخت سود و زیان تریدرها را تضمین می‌کند. نکته‌ای که در قراردادهای Perpetual در بازار فیوچر بایننس وجود دارد این است که، قراردادها بین تریدرها منعقد می‌شود نه بین تریدر و بایننس. این ابزار تضمین می‌کند که زیان یک تریدر به زیر صفر نرسد و در طرف مقابل، دریافت سود تریدر پیروز را تضمین می‌کند.

با یک مثال، این بحث را تکمیل می‌کنیم. فرض کنید علی در حساب فیوچر بایننس خود، 2000 دلار دارد. او قصد دارد یک پوزیشن Long با لوریج 10 برای خرید BNB باز کند. قیمت هر BNB را 20 دلار در نظر بگیرید. علی این قرارداد را از تریدر دیگری خریداری خواهد کرد نه از بایننس.  پس در طرف دیگر این معامله، محمد وجود دارد که دقیقا با همین شرایط قصد باز کردن پوزیشن Short بر روی BNB را دارد. به دلیل اینکه علی از لوریج 10 استفاده کرده‌است، او در حال حاضر 1000 BNB را نگهداری می‌کند. اگر قیمت BNB به 18 دلار برسد، پوزیشن معاملاتی علی به طور خودکار بسته خواهد شد. حساب او لیکوئید شده و 2000 دلار او صفر خواهد شد.

بنا به هر دلیلی، اگر سیستم نتواند به موقع پوزیشن علی را ببندد و قیمت BNB کمتر از 18 دلار شود و ریزش قیمت ادامه داشته باشد، در عمل حساب علی منفی خواهد شد، زیرا زیان او بیشتر از 2000 دلار موجودی او خواهد شد. در این وضعیت سود اضافی محمد را چه کسی باید پرداخت کند؟ اینجاست که این ابزار وارد عمل شده و سود محمد را پرداخت خواهد کرد. این ابزار برای حساب علی تفاوتی نمی‌کند چون به هر حال حساب او صفر شده است، اما این ابزار در قراردادهای Perpetual در معاملات فیوچر سود محمد را تضمین می‌کند.



ثبت نظر
نظرات کاربران (0 نظر)