طرح پانزی و هرمی چیست؟ آیا طرح های Ponzi کلاهبرداری اند؟


طرح پانزی – Ponzi چیست و چه تفاوتی با طرح هرمی دارد؟ آیا طرح های هرمی بلاک چین های اتریوم و ترون کلاهبرداری اند؟ آیا ارز دیجیتال بیت کوین یک طرح پونزی است؟

در این مقاله قصد داریم در مورد طرح هرمی یا پیرامید – Pyramid و پانزی – Ponzi و تفاوت‌های بین این دو صحبت کنیم. همچنین قرار است به این موضوع بپردازیم که آیا بلاک چین های مختلف نظیر اتریوم و ترون و ارزهای دیجیتالی نظیر بیت کوین، نوعی طرح پونزی و کلاهبرداری هستند یا خیر؟

بیشتر بخوانید:قرارداد هوشمند پانزی ترون – Tron ؛ کلاهبرداری های رو به رشد

طرح هرمی و پانزی از کجا شکل گرفته است؟

اکثر افرادی که در بیت کوین سرمایه گذاری و یا در عرضه اولیه سکه – ICO شرکت می‌کنند، نگران دو مسئله هستند. اولین موضوع به بازگشت سرمایه – ROI و دومی، به مقدار ریسک مرتبط با سرمایه‌گذاری مربوط می‌شود. بازگشت سرمایه، درواقع سود ناشی از سرمایه‌گذاری اولیه را نشان می‌دهد. زمانی که ریسک بیش از حد زیاد باشد، احتمال از دست رفتن سرمایه اولیه افراد، چه به صورت کامل، چه بخشی از آن، افزایش می‌یابد و در نهایت منجر به ROI منفی می‌شود.

به طور طبیعی، هر نوع سرمایه گذاری با مقداری ریسک همراه است. با این حال، میزان ریسک در مواردی که سرمایه‌گذار به صورت ناخواسته در طرح‌های هرمی و پانزی درگیر می‌شود، افزایش می‌یابد. در اکثر کشورها، طرح‌های پیرامید و پونزی غیرقانونی هستند. بنابراین شناخت این طرح‌ها و درک چگونگی کارکرد آن‌ها، اهمیت زیادی دارد.

بیشتر بخوانید: اکو اسمارت – EcoSmart ؛ کلاهبرداری با نام قرارداد هوشمند ترون

طرح هرمی و پانزی

طرح پانزی – Ponzi چیست؟

طرح پانزی – Ponzi درست بعد از اینکه چارلز پانزی، کلاهبردار ایتالیایی، به آمریکای شمالی مهاجرت کرد و با سیستم پولی تقلبی و جعلی خود مشهور شد، شکل گرفت. در اوایل سال 1920 بود که آقای پانزی توانست هزاران قربانی را گول بزند. طرح وی، بالای یک سال اجرا شد. به طور کلی، طرح پونزی یک سرمایه‌گذاری تقلبی است. نحوه کار بدین شکل است که سرمایه‌های افراد قدیمی، به واسطه جمع‌آوری پول از سرمایه‌گذاران جدید پرداخت می‌شود. مشکل طرح پونزی این است که به سرمایه‌گذاران لایه‌های آخر، هیچ پولی پرداخت نمی‌شود.

بیشتر بخوانید: طرح پانزی جدید در قالب قرارداد هوشمند (Smart Contract) اتریوم در سایت دابل وی (DoubleWay)

روش کار طرح پانزی چگونه است؟

شخصی که شرایط سرمایه‌گذاری را ایجاد می‌کند، از هر فردی (سرمایه‌گذار) مثلا 1،000 دلار دریافت می‌کند. وی وعده می‌دهد که مقدار سرمایه اولیه را با سود 10 درصد، پس از مدت زمان تعیین‌شده برای مثال 90 روز، باز می‌گرداند. حال این شخص، قبل از اینکه وعده‌ی 90 روزه تمام شود، از دو سرمایه‌گذار دیگر پول دریافت می‌کند. بنابراین، از 2،000 دلار جمع آوری شده از دو سرمایه‌گذار جدید، به سرمایه‌گذار اولی 1100 دلار پرداخت و از طرفی، سرمایه‌گذار اولی را تشویق می‌کند تا 1،000 دلار دیگر سرمایه‌گذاری کند.

با پولی که از سرمایه‌گذاران جدید به دست می‌آید، فرد کلاهبردار، سرمایه وعده‌ داده ‌شده را به افرادی که زودتر سرمایه‌گذاری کرده‌اند پرداخت می‌کند و آن‌ها را متقاعد می‌سازد تا علاوه بر سرمایه‌گذاری دوباره، افراد بیشتری را به این بازی دعوت کنند. با رشد سیستم، فرد ترویج‌دهنده باید سرمایه‌گذاران بیشتری را پیدا کند. در غیر این صورت، قادر به پرداخت پول وعده داده شده نخواهد بود. درنهایت، این طرح پانزی از بین می‌رود و شخص ترویج‌دهنده با پولی که به دست آورده فرار می‌کند.

طرح هرمی و پانزی

طرح هرمی – Pyramid چیست؟

طرح هرمی – Pyramid یا کلاهبرداری پیرامید، در بخش کسب و کار به عنوان مدلی است که به اعضا، هم در قبال عضویت در طرح و هم در صورت معرفی افراد جدید، مبلغی را پرداخت می‌کند. برای مثال، فرد کلاهبردار به آلیس و باب پیشنهاد می‌دهد با 1،000 دلار، حقوق توزیع‌کننده شرکت را خریداری کنند. اکنون آن‌ها اختیار این را دارند تا خودشان حقوق توزیع‌کننده را بفروشند و به ازای هر عضو اضافه شده، سهمی را دریافت کنند. درنهایت، این 1،000 دلار به‌دست آمده از فروش، به صورت 50/50 با فرد ترویج‌دهنده تقسیم می‌شود.

مشکل طرح پیرامید چیست؟

بر اساس سناریوی گفته شده در قسمت قبل، آلیس و باب از هر فروش، 500 دلار به دست می‌آورند. بنابراین برای اینکه نه سود کنند و نه ضرر، باید هر کدام دو حق توزیع بفروشند. از این لحظه به بعد، مسئولیت فروش دو حق توزیع جهت دستیابی به سرمایه اولیه، به عهده مشتریان آن‌ها خواهد بود. این طرح هم چون برای ادامه کار به اعضای بیشتری نیاز دارد، در نهایت از هم پاشیده می‌شود. تصاعد غیرقابل کنترل طرح‌های هرمی و پیرامید باعث شده غیرقانونی محسوب شوند. اکثر طرح‌های Pyramid محصول یا خدمتی را عرضه نمی‌کنند و صرفا با پولی که از ثبت‌نام افراد جدید به دست می‌آید، پابرجا می‌مانند. بعضی از طرح‌های هرمی، به عنوان بازاریابی چند سطحی قانونی ارائه می‌شوند که در آن، شرکت مورد نظر محصول یا خدمتی را می‌فروشد. اما معمولا این کار برای پنهان‌کردن فعالیت کلاهبرداری انجام می‌گیرد.

طرح های هرمی و پانزی چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی با یکدیگر دارند؟

طرح‌های هرمی و پانزی یکسری شباهت‌ها و تفاوت‌ها دارند که در این قسمت به آن‌ها اشاره شده است:

شباهت‌ها

  • هر دو طرح های پانزی و هرمی، به شکل کلاهبرداری مالی هستند که با وعده بازگشت پول، قربانی‌ها را متقاعد به سرمایه‌گذاری در این طرح‌ها می‌کنند.
  • هر دوی این طرح‌ها برای بقا و موفقیت، به یک جریان منظم پول از سوی سرمایه‌گذاران جدید نیاز دارند.
  • معمولا این طرح‌ها، محصولات یا خدمات واقعی را عرضه نمی‌کنند.

تفاوت‌ها

  • طرح‌های پانزی – Ponzi، معمولا در شکل و شمایل خدمات مدیریت سرمایه‌گذاری پنهان هستند، به صورتی که شرکت‌کننده‌ها متقاعد می‌شوند سود بدست آمده از یک سرمایه‌گذاری قانونی است. فرد کلاهبردار در واقع از یک نفر می‌دزدد و به فرد دیگر پرداخت می‌کند.
  • طرح‌های هرمی – Pyramid، معمولا بر اساس بازاریابی شبکه‌ای کار کرده و برای کسب درآمد، شرکت‌کننده‌ها را ملزم به ثبت‌نام اعضای جدید می‌کنند. بنابراین، هر شرکت‌کننده قبل از اینکه پول را به بالای هرم بفرستد، کمیسیونی دریافت می‌کند.

چگونه از خود در مقابل این طرح‌ها مراقبت کنیم؟

  • شکاک باشید. فرصت‌های سرمایه‌گذار با سرمایه کم و سود بالا یا فوری، معمولا نامشروع و غیرقانونی هستند. این موضوع، خصوصا در سرمایه‌گذاری‌های ناآشنا و مشکوک صدق می‌کند.
  • نسبت به فرصت‌های ناخواسته آگاه باشید. دعوت غیرمنتظره در سرمایه‌گذاری‌های بلند مدت، می‌تواند به عنوان یک چراغ هشدار باشد.
  • درباره فروشنده تحقیق کنید. در مورد فرد یا نهادی که فرصت سرمایه‌گذاری را در اختیارتان قرار داده، تحقیق و پرس‌وجو کنید. یک مشاور اقتصادی معتبر، کارگزار یا شرکت کارگزاری باید مجاز باشد و افراد و نهادهای دولتی معتبر، آن را نظارت کنند.
  • اعتماد نکنید. سرمایه‌گذاری‌های معتبر باید ثبت قانونی شده باشند. اولین کار برای انجام این است که در مورد اطلاعات ثبت‌نامی آن‌ها پرس‌وجو کنید. در صورت عدم ثبت قانونی پروژه مورد نظر، توضیح خوب و منطقی باید ارائه شود.

آیا بیت کوین یک طرح هرمی و پانزی است؟

بعضی از افراد ادعا می‌کنند که بیت کوین نیز یک طرح هرمی بزرگ است، اما این موضوع درست نیست. بیت کوین تنها یک پول است. BTC یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز است که از طریق الگوریتم‌های ریاضی و رمزنگاری ایمن می‌شود و می‌توان از آن برای خرید محصولات و خدمات استفاده کرد. خرید بیت کوین را می‌توان به صورت قانونی انجام داد. درست همانند ارز فیات، از رمز ارزها نیز می‌توان در طرح‌های پانزی یا هرمی (و یا دیگر فعالیت‌های غیرقانونی)، استفاده کرد. اما این موضوع به این معنی نیست که ارزرهای مجازی یا Fiat، طرح‌های پونزی – Ponzi یا پیرامید – Pyramid هستند.


برچسب ها: ارز دیجیتال

ثبت نظر
نظرات کاربران (0 نظر)